శ్రీ త్రిపురా (దేవీ) మహిమ్న స్తుతి (Sri Tripura Devi Mahimna Stuthi)
శ్రీమాతస్త్రిపురే పరాత్పరతరే దేవి త్రిలోకీమహా-
సౌందర్యార్ణవ మంథనోద్భవ సుధాప్రాచుర్యవర్ణోజ్జ్వలం ।
ఉద్యద్భాను సహస్ర నూతన జపాపుష్పప్రభం తే వపుః
స్వాంతే మే స్ఫురతు త్రిలోకనిలయం జ్యోతిర్మయం వాఙ్మయం ॥౦౧॥
ఆదిక్షాంతసమస్తవర్ణసుమణిప్రోతే వితానప్రభే
బ్రహ్మాదిప్రతిమాభికీలితషడాధారాదికక్షోన్నతే ।
బ్రహ్మాండాబ్జమహాసనే జనని తే మూర్తిం భజే చిన్మయీం
సౌషుమ్నాయత పీతపంకజ మహామధ్య త్రికోణస్థితాం ॥౦౨॥
యా బాలేందు దివాకరాక్షి మధురా యా రక్త పద్మాసనా
రత్నాకల్ప విరజితాంగ లతికా పూర్ణేందు వక్త్రోజ్జ్వలా ।
అక్షస్రక్ శృణి పాశ పుస్తకకరా యా బాలభానుప్రభా
తాం దేవీం త్రిపురాం శివాం హృది భజే అభీష్టార్థ సిద్ధ్యై సదా ॥
వందేవాగ్భవం ఐందవాత్మసదృశం వేదాదివిద్యాగిరో
భాషా దేశ సముద్భవాః పశుగతాః ఛందాంసి సప్తస్వరాన్ ।
తాలాన్ పంచ మహాధ్వనీన్ ప్రకటయత్యాత్మప్రసారేణ యత్
తద్బీజం పదవాక్యమానజనకం శ్రీమాతృకే తే పరం ॥౦౩॥
త్రైలోక్యస్ఫుటమంత్రతంత్ర మహిమాం నాప్నోతి శశ్వద్వినా
యద్బీజం వ్యవహారజాలమఖిలం నాస్త్యేవ మాతస్తవ ।
తజ్జాప్యస్మరణ ప్రసక్త సుమతిస్సర్వజ్ఞతాం ప్రాప్య కః
శబ్దబ్రహ్మనివాసభూతవదనో నేంద్రాదిభిస్స్పర్ధతే ॥౦౪॥
మాత్రా యాఽత్ర విరాజతేతి విశదా తామష్టధామాతృకాం
శక్తిం కుండలినీం చతుర్విధతనుం యస్తత్వవిన్మన్యతే ।
సోఽవిద్యాఖిలజన్మకర్మదురితారణ్యం ప్రబోధాగ్నినా
భస్మీకృత్య వికల్పజాలమఖిలం మాతః పదం తద్వ్రజేత్ ॥౦౫॥
యద్భక్తాఖిల కామపూరణచణస్వాత్మప్రభావం మహా
జాడ్యధ్వాంతనివారణైకతరణి జ్యోతిః ప్రబోధప్రదం ।
యద్వేదేషు చ గీయతే శ్రుతిముఖం మాత్రాత్రయేణ ఓమితి
శ్రీవిద్యే తవ సర్వరాజవశకృత్ తత్కామరాజం భజే ॥౦౮॥
సర్వం సర్వత ఏవ సర్గసమయే కార్యేంద్రియాణ్యంతరాత్
తత్తద్దివ్య హృషీకకర్మభిరియం సంవ్యశ్నువానాపరా ।
వాగర్థవ్యవహారకారణతనుః శక్తిర్జగద్వ్యాపినీ
యద్బీజాత్మకతాం గతా తవ శివే తం నౌమి బీజం పరం ॥౧౦॥
అగ్నీందుద్యుమణిప్రభంజనధరా నీరాంతరస్థాయినీ
శక్తిర్బ్రహ్మహరీశవాసవముఖామర్త్యాసురాత్మస్థితా ।
సృష్టస్థావరజంగమస్థిత మహాచైతన్యరూపా చ యా
యద్బీజస్మరణేన సైవ భవతీ ప్రాదుర్భవత్యంబికే ॥।౧౧॥
స్వాత్మశ్రీ విజితాజ విష్ణుమఘవ శ్రీపూరణైకవ్రతం
యద్విద్యాకవితా వితానలహరీకల్లోలినీ దీపకం ।
బీజం యత్త్రిగుణప్రవృత్తిజనకం బ్రహ్మేతి యద్యోగినః
శాంతా స్సత్యముపాసతే తదిహ తే చిత్తే దధే శ్రీపరే ॥౧౨॥
ఏకైకం తవ మాతృకే పరతరం సంయోగి వాఽయోగి వా
విద్యాదిప్రకటప్రభావజనకం జాడ్యాంధకారాపహం ।
యన్నిష్ఠాశ్చమహోత్పలాసనమహావిష్ణుప్రహర్త్రాదయో
దేవాఃస్వేషు విధిష్వనన్యమహిమస్ఫూర్తిం దధత్యేవ తత్ ॥౧౩॥
నిత్యం యస్తవ మాతృకాక్షరసఖీం సౌభాగ్యవిద్యాం జపేత్
సంపూజ్యాఖిల చక్రరాజనిలయాం సాయంతనాగ్నిప్రభాం ।
కామాఖ్యం శివనామతత్వముభయం వ్యాప్యాత్మనా సర్వతో
దీవ్యన్తీమిహ తస్య సిద్ధిరచిరాత్ స్యాత్ త్వత్ స్వరూపైకతా ॥౧౫॥
కావ్యైః పాపఠితైః కిమప్యవిదుషాం జోఘుష్యమాణైః పునః
కిం తైర్వ్యాకరణైః విబోధితతయా కిం వాభిధానశ్రియా ॥
ఏతైరంబ నబోభవీతి సుకవిస్తావత్తవ శ్రీమతో
యావన్నానుసరీసరీతి సరణిం పాదాబ్జయోః పావనీం ॥౧౬॥
గేహం నాకతి గర్వితః ప్రవణతి స్త్రీసంగమో మోక్షతి
ద్వేషీ మిత్రతి పాతకం సుకృతతి క్ష్మావల్లభో దాసతి ।
మృత్యుర్వైద్యతి దూషణం సుగుణతి త్వత్పాదసంసేవనాత్-
త్వాం వందే భవభీతిభంజనకరీం గౌరీం గిరీశప్రియాం ॥౧౭॥
ఆద్యైరగ్నిరవీందుబింబనిలయైః అంబ త్రిలింగాత్మభిః
మిశ్రారక్తసితప్రభైరనుపమైః యుష్మత్పదైస్తైత్రిభిః ।
స్వాత్మోత్పాదిత కాలలోకనిగమావస్థామరాది-
త్రయైః ఉద్భూతం త్రిపురేతి నామ కలయేద్యస్తే స ధన్యో బుధః ॥౧౮॥
ఆద్యో జాప్యతమార్థవాచకతయా రూఢస్స్వరః పంచమః
సర్వోత్కృష్టతమార్థవాచకతయా వర్ణః పవర్ణాంతకః ।
వక్తృత్వేన మహావిభూతిసరణిస్త్వాధారగో హృద్గతో
భ్రూమధ్యే స్థిత ఇత్యతః ప్రణవతా తే గీయతేఽమ్బాగమైః ॥౧౯॥
గాయత్రీ సశిరా తురీయసహితా సంధ్యామయీ త్యాగమైః
ఆఖ్యాతా త్రిపురే త్వమేవ మహతాం శర్మప్రదా కర్మణాం ।
తత్తద్దర్శనముఖ్యశక్తిరపి చ త్వం బ్రహ్మకర్మేశ్వరీ
కర్తాఽర్హం పురుషో హరిశ్చ సవితా బుద్ధశ్శివస్త్వం గురుః ॥౨౦॥
సచ్చిత్తత్వమసీతి వాక్యవిదితైః అధ్యాత్మవిద్యా శివ-
బ్రహ్మాఖ్యైః అతులప్రభావమహితైః తత్వైస్త్రిభిస్సద్గురోః ।
త్వద్రూపస్య ముఖారవిందవివరాత్ సంప్రాప్య దీక్షామతో
యస్త్వాం విందతి తత్త్వతస్తమహమిత్యార్యే స ముక్తో భవేత్ ॥౨౨॥
సిద్ధాంతైర్బహుభిః ప్రమాణగణితైః అన్యైరవిద్యాతమో-
నక్షత్రైరివ సర్వమంధతమసం తావన్న నిర్భిద్యతే ।
యావత్తే సవితేవ సమ్మతమిదం నోదేతి విశ్వాంతరే
జంతోర్జన్మనివారణైకభిదురం శ్రీశాంభవి శ్రీశివే ॥౨౩॥
ఆత్మాసౌ సకలేంద్రియాశ్రయమనో బుద్ధ్యాదిభిశ్శోచితః
కర్మాబద్ధతనుర్జనిం చ మరణం ప్రాప్నోతి యత్కారణం ।
తత్తే దేవి మహావిలాసలహరీ దివ్యాయుధానాం జయ-
స్తస్మాత్త్వాం గురుమభ్యుపేత్య కలయే త్వామేవ చేన్ముచ్యతే ॥౨౪॥
పంచాశన్నిజదేహజాక్షరభవైః నానావిధైర్ధాతుభిః
బహ్వర్థైః పదవాక్యమానజనకైః అర్థావినాభావితైః ।
సాభిప్రాయవదర్థ కర్మఫలదైః ఖ్యాతైరనంతైరిదం
విశ్వం వ్యాప్య చిదాత్మనాఽహమహమిత్యుజ్జృంభసే మాతృకే ॥౨౭॥
శ్రీచక్రం శ్రుతిమూలకోశం ఇతి తే సంసారచక్రాత్మకం
విఖ్యాతం తదధిష్ఠితాక్షర శివజ్యోతిర్మయం సర్వతః ।
ఏతన్మంత్రమయాత్మికాభిరరుణం శ్రీసుందరీభిర్వృతం
మధ్యే బైందవసిహపీఠలలితే త్వం బ్రహ్మవిద్యా శివే ॥౨౮॥
బిందుప్రాణవిసర్గజీవసహితం బిందుత్రిజీవాత్మకం
షట్కూటాని విపర్యయేణ నిగదేత్తారాత్త్రిబాలావలైః ।
ఏభిస్సంపుటితం ప్రజప్య విహరేత్ప్రాసాదమంత్రం పరం
గుహ్యాద్గుహ్యతమం సయోగజనితం సద్భోగమోక్షప్రదం ॥౨౯॥
ఆతామ్రార్కసహస్రదీప్తిపరమా సౌందర్యసారైరలం
లోకాతీత మహోదయైరుపయుతా సర్వోపమాఽగోచరైః ।
నానాఽనర్ఘ్య విభూషణైరగణితైః జాజ్వల్యమానాభితః
శ్రీ మాతస్త్రిపురారిసుందరి కురు స్వాంతే నివాసం మమ ॥౩౦॥
శింజన్నూపురపాదకంకణ మహాముద్రాసులాక్షారసా-
లంకారాంకింతం అంఘ్రిపంకజయుగం శ్రీపాదుకాలంకృతం ।
ఉద్భాస్వన్నఖచంద్రఖండరుచిరం రాజజ్జపాసన్నిభం
బ్రహ్మాదిత్రిదశా సురార్చితమహం మూర్ధ్ని స్మరామ్యంబికే ॥౩౧॥
ముక్తారత్నవిచిత్రకాంతిలలితైః తే బాహువల్లీరహం
కేయూరాఙ్గద బాహుదండవలయైః హస్తాంగులీ భూషణైః ।
సంసక్తాః కలయామి హీరమణిమన్ముక్తావళీ కీలిత-
గ్రీవాపట్టవిభూషణేన సుభగం కంఠంచ కంబుశ్రియమ్ ॥౩౪॥
ఉద్యత్పూర్ణకలానిధిశ్రివదనం భక్తప్రసన్నం సదా
సంఫుల్లాంబుజ పత్రకాంతిసుషమా ధిక్కారదక్షేక్షణం ।
సానందం కృతమందహాస మసకృత్ప్రాదుర్భవత్కౌతుకం
కుందాకారసుదంతపంక్తిశశిభా పూర్ణం స్మరామ్యంబికే ॥౩౫॥
తప్తస్వర్ణకృతోరుకుండలయుగం మాణిక్యముక్తోల్లస-
ద్ధీరాబద్ధమనన్యతుల్యమపరం హైమంచ చక్రద్వయం ।
శుక్రాకారనికారదక్షమమలం ముక్తాఫలం సుందరం
బిభ్రత్కర్ణయుగం భజామి లలితం నాసాగ్రభాగం శివే ॥౩౬॥
జాతీచంపకకుందకేసర రజోగంధోత్కిరత్కేతకీ
నీపాశోక శిరీషముఖ్యకుసుమైః ప్రోత్తంసితా ధూపితా ।
ఆనీలాంజనతుల్య మత్తమధుపశ్రేణీవ వేణీ తవ
శ్రీమాతశ్శ్రయతాం మదీయ హృదయాంభోజం సరోజాలయే ॥౩౭॥
లేఖాలభ్యవిచిత్రరత్నఖచితం హైమం కిరీటోత్తమం
ముక్తాకాంచనకింకిణీగణ మహాహీరప్రబంధోజ్వలం ।
చంచచ్చంద్రకలాకలాపలలితం దేవద్రుపుష్పార్చితం
మాల్యైః అంబవిలంబితం సుశిఖరం బిభ్రచ్ఛిరస్తే భజే ॥౩౮॥
ఉత్ క్షిప్తోచ్చసువర్ణదండకలితం పూర్ణేందుబింబాకృత-
చ్ఛత్రం మౌక్తికచిత్రరత్నఖచితం క్షౌమాంశుకోత్తంసితం ।
ముక్తాజాలవిలంబితం సకలశం నానాప్రసూనార్చితం
చంద్రోడ్డామరచామరాణి దధతే శ్రీదేవి తే స్వస్త్రియః ॥౩౮॥
శృంగారాదిరసాలయం త్రిభువనైర్మాల్యైరతుల్యైర్యుతం
సర్వాంగీణసదంగరాగసురభి శ్రీమద్వపుర్ధూపితం ।
తాంబూలారుణ పల్లవాధరయుతం రమ్యం త్రిపుండ్రం దధ-
ద్భాలం నందనచందనేన జనని ధ్యాయామి తే మంగలమ్ ॥౩౯॥
చాపధ్యానవశాత్ భవోద్ధవ మహామోహస్య వ్యుజ్జృంభణం
ప్రఖ్యాతం ప్రసవేషు చింతనవశాత్తత్తచ్ఛరవ్యం సుధీః ।
పాశధ్యానవశాత్ సమస్తజగతాం మృత్యోర్వశత్వం మహా-
దుర్గస్తంభమహాంకుశస్య మననాత్ మాయామమేయాం తరేత్ ॥।౪౫॥
సురపతిపురలక్ష్మీజృంభణాతీతలక్ష్మీః
ప్రసరతి నిజగేహే యస్య దైవం త్వమార్యే ।
వివిధబహుకలానాం పాత్రభూతస్య తస్య
త్రిభువనవిదితా సా జృంభతే స్ఫూర్తిరిచ్ఛా ॥౪౭॥
మాతస్త్వాం భూర్భువః స్వర్మహరుదిత తనుం క్వంతరిక్ష ద్యుసూర్యా-
రజ్ఞాచార్యేందు శుక్రార్కిభిరపి నిగమబ్రహ్మభిః ప్రోతశక్తిం
ప్రాణాపానాదిభేదైః కలయతి సకలం మానసం ధ్యానయోగం
యేషాం తేషాం సపర్యా భవతి సురకృతా బ్రహ్మ తే జానతే చ ॥౪౮॥
క్వ మే బుద్ధిర్వాచాం పరమవిదుషో మందసరణిః
క్వ తే మాతర్బ్రహ్మ ప్రముఖవిబుధస్యాప్త వచసాం ।
అభూన్మే విస్ఫూర్తిః పరతరమహిమ్నస్తవ నుతిః
ప్రసిద్ధం క్షంతవ్యం బహులతరచాపల్యమితి మే ॥౪౯॥
ప్రసీద పరమేశ్వరి మమ హృది ప్రభూతం భయం-
విదారయ దరిద్రతాం దలయ దేహి సర్వజ్ఞతాం ।
విధేహి కరుణానిధే చరణపద్మయుగ్మం స్వయం
విదారిత జరామృతి త్రిపురసుందరి శ్రీశివే ॥౫౦॥
ఇతి త్రిపురసుందరీస్తుతిమిమాం పఠేద్యస్సుధీః
స సర్వదురితాటవీపటలచండదావానలః ।
భవేన్మనసి వాంఛితం ప్రచురసిద్ధిఋద్ధిర్భవేత్
అనేకవిధసంపదాం పదమనన్యతుల్యో భవేత్ ॥౫౧॥
సంగీతం సరసం విచిత్ర కవితామామ్నాయవాక్యస్మృతిం
వ్యాఖ్యానం హృది తావకీనచరణద్వంద్వంచ సర్వజ్ఞతాం ।
శ్రద్ధాం కర్మణి శాంభవేఽతి విపులం శ్రీజృంభణం మందిరే
సౌందర్యం వపుషి ప్రదేహి జగతాం అంబా ఈశ్వరి శ్రీశివే ॥౫౨॥
దూర్వాససా విదిత తత్త్వ మునీశ్వరేణ । విద్యాకలా యువతి మన్మథమూర్తినా ఏతత్ ।
స్తోత్రం వ్యధాయి రుచిరం త్రిపురాఽమ్బికాయాః । వేదాగమోక్తపటలైః విదితైకమూర్తేః ॥
